Proefnotities klinken misschien als iets voor professionals met een officieel notitieboekje. Maar ze zijn voor iedereen en ze maken wijn proeven een stuk leuker en leerzamer.
Waarom proefnotities bijhouden?
Wijn proeven zonder iets op te schrijven is als een reis maken zonder foto's. Je geniet op het moment, maar daarna vervaagt alles. Proefnotities helpen je om patronen te herkennen, je smaak te ontwikkelen en later te begrijpen waarom een bepaalde wijn jou wel of niet aansprak.
Je hoeft er geen schrijver voor te zijn. Steekwoorden zijn prima. Het gaat om het bewuste waarnemen. Niet om de mooiste omschrijvingen.
Stap 1: uiterlijk
Begin met kijken. Houd je glas voor een witte achtergrond. Noteer:
• Helderheid: is de wijn helder of troebel?
• Kleurintensiteit: licht of diep?
• Kleur: citroengeel, goudgeel, robijnrood, granaatrood?
Het uiterlijk vertelt al veel: een goudgele witte wijn is waarschijnlijk houtgerijpt of ouder; een bruinrode tint in een rode wijn duidt op rijping of oxidatie.
Stap 2: geur
Ruik eerst zonder te walsen. Wat zijn de eerste, meest vluchtige aroma's? Wals daarna het glas en ruik opnieuw. Noteer:
• Wijnfouten? (muffe geur, azijn, lucifers? Zo ja, stop hier)
• Welke aromagroep domineert? Fruitig, floraal, kruidig, mineraal?
• Primaire, secundaire of tertiaire aroma's?
• Kun je specifieke geuren benoemen?
Stap 3: smaak
Neem een slok en laat de wijn door je hele mond gaan. Slurp even licht om zuurstof toe te voegen. Noteer:
• Zoet of droog?
• Hoe is de zuurgraad? (laag, gemiddeld, hoog. Let op het speeksel)
• Tannines? (voor rode wijnen is dit een droog, samentrekkend mondgevoel)
• Body: licht, gemiddeld of vol?
• Alcoholperceptie: warm, brandend, of goed geïntegreerd?
• Afdronk: kort (5 seconden), gemiddeld of lang (15+ seconden)?
Stap 4: conclusie
Vat samen wat je proefde. Was de wijn in balans? Jong of ontwikkeld? En, misschien wel het belangrijkste, vond je hem lekker? Geef jezelf een score of gebruik woorden als 'eenvoudig maar fijn' of 'complex en indrukwekkend'.
De Wijnwaaier bevat kant-en-klare proefformulieren die je meteen kunt gebruiken. Zo hoef je zelf niets te bedenken en kun je je focussen op het proeven.